Dijital Vatandaşlık Eğitimi Planlayıcısı Pilotlama Süreci – Türkiye Genelinde Etkinlikler

30 Nis

Dijital Vatandaşlık Eğitimi Planlayıcısı Pilotlama Süreci – Türkiye Genelinde Etkinlikler

27-30 Nisan 2026 tarihleri arasında Türkiye’nin farklı illerinde Dijital Vatandaşlık Eğitimi Planlayıcısı kapsamında pilot etkinlikler gerçekleştirildi. Avrupa Konseyi’nin geliştirdiği DCE Planlayıcısı temel alınarak hazırlanan ders planları, öğrencilerin dijital çağda bilinçli, güvenli ve sorumlu bireyler olarak yetişmesine katkı sağladı.

Bu hafta Antalya, Eskişehir, İstanbul, Kastamonu, Manisa Salihli, Sinop ve Van illerinde farklı yaş gruplarına yönelik etkinlikler yapıldı. Her etkinlik, belirlenen etki alanı ve tema doğrultusunda yürütülerek öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimlerini destekledi, empati, kapsayıcılık, etik sorumluluk ve dijital farkındalık konularında anlamlı öğrenme çıktıları üretti.

Antalya

Antalya Karatay Anadolu Lisesi 10. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilen ikinci etkinlikte, yapay zekâ araçlarıyla içerik üretiminde karşılaşılan telif hakkı ve mülkiyet sorunları ele alındı.

Etkinliğin başlığı “YZ Sanatı ve Etik: Yapay Zekâ Üretimlerinde Telif Hakları” oldu. Öğrenciler, yapay zekâ tarafından üretilen eserlerin yasal statüsünü ve orijinal içerik sahiplerinin haklarını tartıştı. Grup çalışmaları sırasında reklam ajanslarının YZ ile logo tasarlaması veya bir yazarın kitabının YZ tarafından kopyalanması gibi senaryolar üzerinden üç temel telif hakkı sorunu (mülkiyet, izin, atıf) belirlendi.

Etkinlik sonunda öğrenciler, “Gelecekte YZ üretimi olan her içeriğe ‘YZ tarafından üretilmiştir’ etiketi konulmalı mıdır?” sorusu üzerine tartışarak dijital dünyada etik kullanım sınırlarını kavradı. Ödev çalışmasında ise kendi YZ içeriklerini üreterek “Adil Kullanım” ve “Telif Hakları” perspektifinden değerlendirmeler yaptılar.

Eskişehir

Eskişehir Ata Ortaokulu 6. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilen ikinci etkinlikte, sağlıklı teknoloji kullanımı ve dijital denge bilinci ön plana çıktı.

Etkinliğin başlığı “Dijital Dengem: Sağlıklı Vücut, Mutlu Zihin” oldu. Öğrenciler, dijital cihazların uzun süreli kullanımının iskelet sistemi üzerindeki etkilerini uygulamalı olarak gözlemledi. Yanlış ve doğru duruş pozisyonlarını karşılaştırarak “90 derece kuralı” ve 20-20-20 göz egzersizi gibi sağlıklı kullanım alışkanlıklarını deneyimledi.

Öğrenciler, uzun süreli ekran kullanımının olumsuz etkilerini fark ederek sağlıklı alışkanlıklar geliştirdi. Etkinlik sürecinde öğrenciler, “Yıllar sonraki omurgam, şimdiki kendime ‘keşke dik otursaydık’ derdi.” ifadesiyle gelecekteki sağlıklarını düşünerek farkındalık kazandı. “Sağlık empatisi” yaklaşımıyla kendi bedenlerine karşı sorumluluk geliştiren öğrenciler, etkinlik sonunda hazırladıkları “Dijital Sağlık Sözleşmesi”ni imzaladı.

İstanbul-1.Etkinlik

İstanbul Ataşehir İlkokulunda 3. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilen “İnternet Ormanı’ndaki Gizemli Yolculuk: Kimin İzi Bu?” adlı etkinlik, dijital dünyada bırakılan verilerin önemini anlatan etkileşimli bir sunumla başladı. Ardından öğrenciler, internetteki her etkileşimin kalıcı bir iz bıraktığını somutlaştırmak amacıyla sınıf zemininde oluşturulan “dijital patika” üzerinde drama çalışmaları gerçekleştirdi. Bu süreçte seçilen bir “dijital dedektif” izleri takip ederek verilerin kime ait olabileceğini tahmin etmeye çalıştı ve öğrenciler dijital dünyadaki eylemlerin sorumluluğu üzerine düşündüler.

Uygulama sonunda, iyi ve kötü dijital izler arasındaki farkları özetleyen bilgilendirici infografikler öğrencilerle paylaşıldı. Böylece öğrencilerin dijital okuryazarlık bilinci pekiştirildi ve çevrim içi davranışların sonuçları üzerine kapsamlı farkındalık kazandırıldı.

İstanbul-2.Etkinlik

İstanbul Ataşehir İlkokulu 3. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilen ikinci etkinlikte, internette güvenlik ve gizlilik kuralları ele alındı.

Etkinliğin başlığı “Dijital Trafikte Güvenli Yolculuk: Paylaşım Işıkları” oldu. Öğrenciler, gizlilik ve güvenliğe yönelik tehditleri içeren bilgilendirici bir sunumla sürece başladı. Ardından “trafik ışıkları” metaforu kullanılarak hangi bilgilerin paylaşılabileceği (yeşil), hangileri için dikkatli olunması gerektiği (sarı) ve hangilerinin kesinlikle gizli tutulması gerektiği (kırmızı) üzerine interaktif oyunlar oynandı.

Öğrenciler, hangi bilgilerin güvenle paylaşılabileceğini ve hangilerinin gizli tutulması gerektiğini fark etti.

Etkinlikte öğrenciler, ev adresi ve şifre gibi kritik bilgileri sembolik bir “dijital kasa”ya kilitleyerek koruma altına aldı. Dijital yabancılara karşı farkındalık oluşturuldu. Paylaşım içeriklerinin güvenilirliğinin analiz edildiği boyama çalışmaları yapıldı ve hazırlanan eğitici infografikler öğrencilerle paylaşıldı. Bu süreç, öğrencilerin hem güvenli internet kullanımını öğrenmelerine hem de gizlilik bilinciyle hareket etmelerine katkı sağladı.

Kastamonu-1.Etkinlik

Kastamonu Kız Anadolu İmam Hatip Lisesinde 9. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilen “Ayak İziniz Nasıl Oluşur?” adlı etkinlikte öğrenciler;

Kişisel arama geçmişlerinin nasıl kaydedildiğini, çevrimiçi davranışların dijital kimliklerini nasıl etkilediğini, dijital ayak izinin ne anlama geldiğini ve gelecekteki etkilerini öğrenme fırsatı buldu.

Çalışma süresince bilinçli internet kullanımı, veri güvenliği ve çevrimiçi sorumluluk konularında farkındalık kazanan öğrenciler, dijital dünyada daha dikkatli ve bilinçli bireyler olma yolunda önemli bir adım attı.

Kastomonu-2.Etkinlik

Kastamonu Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi 9. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilen ikinci etkinlikte, aktif katılım teması işlendi. Etkinliğin başlığı “Aktif Katılım mı Pasif Katılım mı?” oldu. Öğrenciler, teknolojiyi kullanarak gündemde yer alan bir konu hakkında kamuoyunun görüşlerini araştırdı ve elde ettikleri bilgileri sınıf ortamında paylaştı.

Öğrenciler, teknolojiyi kullanarak güncel bir konu hakkında kamuoyunun görüşünü araştırıp sunma becerisi geliştirdi. Etkinlik sürecinde öğrenciler, EBA üzerinden “Dijital Mecraların Etkin Kullanımı” başlıklı sunum ve videoyu izleyerek tartışmalar yürüttü. “İnternette her duyduğunuz haber gerçek midir?” sorusu üzerinden ön bilgilerini ortaya koydular. Grup çalışmalarıyla aktif katılımın kamuoyu üzerindeki etkilerini değerlendirdiler. Her grup sözcüsü kısa sunumlar yaparak fikirlerini paylaştı.

Ders sonunda öğrenciler, güncel bir konu hakkında haberler toplayıp kamuoyunun görüşlerini analiz eden kısa paragraflar hazırlayarak görevlerini pekiştirdi. Bu süreç, gençlerin yalnızca bilgiye erişme değil, aynı zamanda değerlendirme ve paylaşma becerilerini geliştirmelerine katkı sağladı.

Manisa-Salihli

Manisa Salihli Borsa İstanbul Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 11. sınıf Elektrik ve Elektronik Teknolojileri öğrencileriyle gerçekleştirilen ikinci etkinlikte, çevrimiçi kimlik ve anonimlik kavramları ele alındı.

Etkinliğin başlığı “Dijital Maskelerimiz: Anonimlik ve Gerçeklik” oldu. Öğrenciler, dijital ortamda kendilerini nasıl sunduklarını keşfederek “Çevrimiçi ortamda gerçek hayattaki kişiyle aynı mısın?” sorusu etrafında canlı tartışmalar yürüttü. Grup çalışmaları kapsamında “İnternette doğru kararı mı veriyorum?” başlıklı beyin fırtınası yapıldı. Gerçek fotoğraf paylaşımı, takma isim kullanımı ve anonim kalmanın avantajları ile riskleri senaryolar üzerinden değerlendirildi.

Öğrenciler, çevrimiçi anonimlik kavramını ve dijital ortamlardaki güvenlik risklerini fark ederek bilinçli davranış geliştirdi. Değerlendirme aşamasında öğrenciler görüşlerini işbirlikçi öğrenme uygulaması Padlet üzerinden paylaştı. QR kod aracılığıyla ulaşılan platformda fikirlerini birbirleriyle tartışarak ortak bir bilinç oluşturdu. Etkinlik sonunda öğrenciler yalnızca birer internet kullanıcısı değil, aynı zamanda güvenli ve sorumlu dijital davranış ilkelerinin önemini kavrayan bilinçli dijital vatandaşlar olduklarını ortaya koydular.

Sinop

TOKİ Şehit Fatih Erer Ortaokulu 8. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilen ikinci etkinlikte, medya ve bilgi okuryazarlığı dersi kapsamında propaganda ve manipülasyon teknikleri ele alındı.

Etkinliğin başlığı “Gördüğüne Güvenme! İnternette Propaganda ve Manipülasyonu Tanıyalım” oldu. Öğrenciler, korku yaratma, bandwagon (herkes yapıyor), yaldızlı sözcükler, sıradan adam ve dezenformasyon gibi temel propaganda biçimlerini somut örneklerle inceledi. Küçük gruplar halinde yürütülen “dijital dedektif” çalışmasında sahte haber portalları, manipüle edilmiş sosyal medya paylaşımları ve reklam görselleri analiz edildi.

Etkinlik boyunca öğrenciler, “Bu içerik beni nasıl etkilemeye çalışıyor?” ve “Kaynağı nasıl kontrol ederim?” sorularına yanıt arayarak eleştirel okuma becerilerini güçlendirdi. “Dur-Düşün-Paylaş” rutiniyle teyit araçlarının (Teyit.org, FactCheck) kullanımı vurgulandı. Böylece öğrenciler, dijital vatandaşlık sorumluluğu gereği paylaşmadan önce kaynağı kontrol etmenin önemini kavradı.

Van

Bostaniçi Ticaret ve Mesleki Teknik Anadolu Lisesi 11. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilen ikinci etkinlikte, dijital dünyada etik kullanım ve intihal konuları ele alındı.

Etkinliğin başlığı “Kopya mı, Fırsat mı? – İntihal ve Eşitsizlik Üzerine Sınıf Atölyesi” oldu. Öğrenciler, intihalin yalnızca bireysel bir etik sorun olmadığını; aynı zamanda fırsat eşitsizliği ve dijital erişimle ilişkili bir konu olduğunu tartıştı. Farklı sosyo-ekonomik profiller üzerinden ödev hazırlama süreçleri incelendi ve intihale yönelme ihtimalleri değerlendirildi.

(Visited 6 times, 1 visits today)